امروز سه شنبه ۲۴ مهر ۱۳۹۷ ساعت ۰۲:۴۲
مطالب علمی

menhag Alkaramah0کتاب «منهاج الكرامه فى معرفه الإمامه» اثر حسن بن یوسف بن مطهر، معروف به علامه حلی (۶۴۸- ۷۲۶ ه. ق) است. ایشان این كتاب شریف را در استدلال بر إمامت على بن أبيطالب (ع)‌ و أفضليّت آن حضرت از جميع خلايق بعد از رسول خدا (ص)، براى سلطان محمّد خدابنده (الجايتو) نوشته است، و در آن كتاب از آيات قرآن و احاديث مسلّمه در نزد أهل تسنّن مطالبى را آورده است، كه جاى شك و ترديدی در آنها نيست.

سلطان محمد خدابنده كه در اثر مباحثه علّامه حلّى در سال ۷۰۷ هجرى با فقهاى بزرگ مذاهب اربعه تسنّن (حنفى و حنبلى و شافعى و مالكى) و محكوم و مفحم شدن آنها، دانست كه حقّ با شيعيان و مذهب راستين در مكتب تشيّع است، دست از مذهب ديرين خود برداشته، و شيعه شد، و به تمام أمصار و شهرها نوشت تا در خطبه‏ها نام خلفاى ثلاثه را حذف كنند و نام على بن أبيطالب (ع) و أئمّه دوازده گانه شيعه را ببرند، و در مساجد و تكايا نام آن بزرگواران را كه فقهاى أهل بيت و إمامان راستين هستند، بنگارند و نقش كنند، و رسميّت مذهب‏ شيعه را إعلان نمايند. و اين حكم عملى شد، و به فرمان او كتيبه‏ها نقش شد و خطبه‏ها خوانده شد، و بر روى سكّه‏ها، نام ائمّه اطهار را نقش كردند.

فلهذا بر روى دراهم و دنانيز دست مردم، نام آن واليان والامقام سكّه زده شد،و حتّى در مسجد جامع اصفهان در قسمتى از زاويه شبستان معروف به شبستان خدابنده، در سه محلّ آن از جمله محراب، نام دوازده امام را به بهترين خطّ، و زيباترين طرز و نگار، و محكمترين صنعت گچ‏برى، چنان نقش كرده‏اند كه همين اكنون پس از هفت قرن باقى است، و مورد نظر و دقّت و مطالعه أهل فن و صاحبان خرد و پويندگان حقّ و حقيقت قرار دارد.

این کتاب تأثیر به سزایی در شیعه شدن بسیاری دیگر از مردم داشت. گفته‌اند که بعضی از اهل سنت وقتی تأثیر فراوان این کتاب را دیدند، پیش ابن تیمیه(۶۶۱- ۷۲۸ ه.ق) رفته، از او کمک خواستند و ابن تیمیه کتاب «منهاج السنه» را در ردّ این کتاب نوشت که در نظر بسیاری از پژوهشگران، سراسر توهین و افترا به مذهب شیعه است. سپس علمای فراوانی از شیعه ردیه هایی در رد «منهاج السنه» نوشته اند که از جمله آنها سراج الدین حلی در کتاب «اکمال المله» و سید مهدی کاظمی قزوینی در کتاب «منهاج الشریعه» و علامه امینی در جلد سوم «الغدیر» است.

منابع

امام شناسی، آیت الله تهرانی، ج۹، ص۱۳۹، ط: علامه طباطبایی

احقاق الحق، قاضی نورالله مرعشی، ج۱، ص ۵۵، ط: آیت الله مرعشی

نهایه المرام، علامه حلی، مقدمه، ص ۷۳، ط: موسسه امام صادق(ع)

الذریعه، آقا بزرگ تهرانی، ج۲۳، ص۱۷۲.

ویکی شیعه، دانشنامه مجازی اهل بیت(ع)،