-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- امروز سه شنبه ۰۱ اسفند ۱۳۹۶ ساعت ۰۷:۱۰-----------------------------------------
مجله کلام اسلامی
مطالب علمی

نقش انسان در شرور طبیعی از نگاه وحی و عقل

علی ربانی گلپایگانی[۱]

 

چکيده

حوادث جهان، از این حیث که انسان از آنها بهره‏مند یا متضرر و متألم می‏شود، به دو دسته خیرات و شرور تقسیم می‏شوند. از منظر قرآن کریم و روایات اسلامی، باورها، خلقیات و اختیارهای خوب یا بد انسان، در خیر یا شر بودن حوادث طبیعی و اجتماعی مؤثر است.

حوادث ناگوار طبیعی و اجتماعی پی‎آمد عقیده یا اخلاق یا رفتار ناروا و ناشایست انسان‏هاست، و فلسفه آن نسبت به آنان متنبه ساختن و بازگشت آنها به صراط مستقیم هدایت است، اما نسبت به صالحانی که احیانا مرتکب گناهانی شده‏اند پالایش و پیرایش نفوسشان از آلودگی‏های گناهان و پیدا کردن شایستگی لازم برای ورود به مقام قرب ربوبی است، و فلسفه آن نسبت به اولیاء خاص خداوند که از مقام عصمت برخوردارند، رفعت مقامات عالیه انسانی، دفع توهم الوهیت و ربوبیت در مورد آنان و مایه تسکین و آرامش روحی برای پارسایان مبتلا به مصایب و ناملایمات بسیار است.

عقل، درباره امکان این آموزه وحیانی کم‏ترین تردیدی ندارد، چنان‎که با الهام گیری از وحی و برپایه برخی از اصول جهان شناختی می‏تواند تأثیر مثبت و منفی انسان در حوادث طبیعی را نیز تبیین کند. نکته درخور توجه این‎که تأثیر انسان در حوادث طبیعی، در طول اسباب و علل طبیعی قرار دارد و با نظام علی و معلولی حاکم بر جهان طبیعت، به هیچ وجه ناسازگار نخواهد بود.

 

واژه‏های کلیدی: وحی، قرآن کریم، روایات، عقل، شرور طبیعی، فلسفه ناگواری‏ها.

[۱]. استاد حوزه علمیه قم.

 کارنامه دانش پژوهان

  کانال تلگرام مرکز تخصصی

ارتباط با واحد های مرکز

تلفن های گویا

32811300،32801001

مدیریت

32811415

معاون آموزش

32810809

امور آموزشی

32814090

امتحانات

32814090

معاون پژوهش

32811210

دانشنامه

32814064

فرهنگی

32810280

اداری مالی

32812900