امروز جمعه ۲۶ مرداد ۱۳۹۷ ساعت ۲۲:۱۶
مطالب علمی

روش ‎شناسی کلامی شیخ مفید

عبدالرحیم سلیمانی بهبهانی[۱]

حسین صدیقی[۲]

 

چکيده

محمد بن محمد بن نعمان، معروف به شیخ مفید@ (متوفای ۴۱۳ ه. ق)، با آگاهی دقیق از علوم متنوّع زمان (ادبیات، منطق، اصول، فقه، تاریخ، رجال و… ) و با نگاه تیزبینانه به مکاتب کلامی عصر خود (مکاتب نصّگرایی و عقلگرایی)، روش کلامی ویژه‎ای برگزیده است. او از استدلالهای عقلی فراوان بهره می‎گیرد، اما به ناتوانی و نارسایی عقل نسبت به برخی مسائل اذعان دارد. در این مقاله به شیوه نگارش آثار کلامی شیخ مفید@، میزان بهرهمندی وی از نقل و عقل، رویکرد او در موارد تعارض عقل و نقل و شیوه مواجهه با آراء دیگران پرداخته‎ایم، در پایان برای تعیین حدود دقیق این روش، آن را با سایر روشها مقایسه نموده‎ایم.

 

واژه‏های کلیدی: شیخ مفید@، روششناسی کلامی، روش کلامی اعتدالی (روش میانه)، روش عقلی غیر فلسفی، روش جامع در علم کلام.

[۱]. استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.

[۲]. دانش‎پژوه سطح چهار مرکز تخصصی کلام اسلامی مؤسسه امام صادق,.

ایمیل: seddighihosein@gmail.com.